معماری
خانه / مطالب و دانستنی ها / ایا میدانید / تلواسه یعنی چه | کلمه تلواسه به چه معنا است

تلواسه یعنی چه | کلمه تلواسه به چه معنا است

تلواسه یعنی چه

معنی کلمه تلواسه

لواسه یعنی چه

کلمه تلواسه به چه معنا است


تلواسه یک واژه لری است و یعنی اضطراب ، بی قراری , اندوه ، ملالت ,دغدغه و نگرانی که بیشتر در متون ادبی به کار میره

ریشه شناسی لغات لری
ریشه شناسی لغات در این بخش به ریشه شناسی سه كلمه لری كه مترادف نیز میباشند خواهیم پرداخت . این سه كلمه (تَپِشت)(تًفسِنَ)و (تَلواسَ) میباشند . در فرهنگ لری استاد ایزدپناه ذیل لغت تپشت امده است كه تلاش و كوشش برای انجام كاری.
این لغت مشتق از( تپیشن) پهلوی و هم ریشه با( تپش) و( تپیدن) به معنی اضطراب و حركت از گرمی و حرارت است كه در زبان لری به معنی كار و كوشش امده است و كنایه از گرمی و حركت در كار دارد.دهخدا در توضیحات تفسیدن اورده كه (مص) گرم شدن(برهان)(غیاث الغات)(انندراج)و سوختن(ناظم اطبا) تبسیدن و تفدیدن(حاشیه برهان چاپ معین) ریشه ان( تفس) به معنی گرمی و حرارت است و با تاب و تب و تف از یك ریشه میباشد.
خود لغت تب در اوستا( تفنو) در پهلوی (تبن) و در سنسكریت (تپه) بوده است(فرهنگ نظام). پورداوود هم در فرهنگ ایران باستان مینویسد :تاب از مصدر تابیدن به معنی گرم كردن است. تپ در اوستا و مشتقات ان (تفت) (تبدار) و( تفنو) میباشد.
در فارسی ناخوشی و تب و جز دوم افتاب و تابه و تابش و تافته و تفسیدن و تفدیدن از همین بنیاد است. البته این لغت در لری بر خلاف معانی یاد به معنی كار و كوشش است همانطور كه در ابیات زیر از فردوسی به معنی ازرده شدن و رنجیدن و به خشم امدن است:ز دار و ز كشتار نترسم همی/ زگردان ایران بتفسم همی/ كه نامرد خواند مرا دشمنم / ز ناخسته بر دار كرده تنم.
اما تلواس .دهخدا ان را اضطراب و بی ارامی و بیقراری و اندوه معنی كرده كه به صورت تالواسه هم امده است(برهان)(رشیدی)(جهانگیری)و….مانند شعر جمال الدین اشهدی:ز بس تلواسه كاندر جان من بود/ تو گفتی مردنم درمان من بود. و نیز به صورت تلوسه از امیر خسرو:كامم زتلوسه مرگ لبالب تلخ است / شربت اب زهر دیده بیارید مرا. ضمنا( تاس) یا( تاسه) هم در همین معنی بكار رفته است و اوبهی و انندراج و نظام و انجمن ارا ان را ذكر كرده اند.
پس تلواسه را هم دانسیم كه چیست اما در لری باز هم معنی كار و كوشش می دهد ولی نكته قابل توجه این سه لغت مترادف در زبان لری این است كه تلواسه كار و كوششی است كه از روی ناامیدی و یاس انجام میشود ولی تپشت و تفسن كار و كوششی است كه به انجام میرسد. ضمنا تلواسه بار معنایی اضطراب را هم درلری به دوش میكشد مثلا در جمله (شو تا صو د تلواسه بیم) یعنی دیشب تا صبح در اضطراب بودم

درباره ی jazab98.ir

همچنین ببینید

بدن انسان چند لیتر خون دارد

بدن انسان چند لیتر خون دارد

بدن انسان چند لیتر خون دارد در بدن انسان چند لیتر خون وجود دارد